Opodatkowanie transferu dochodów pomiędzy Polską a Hiszpanią

Inwestorzy zagraniczni rozpoczynający działalność w Polsce już w momencie planowania inwestycji powinni przemyśleć w jaki sposób dochody osiągane w Polsce będą przekazywane do kraju ich zamieszkania. Mają oni do wyboru wiele dróg, przy czym wybór każdej z nich poprzedzony powinien być dogłębną analizą skutków finansowych, w których niebagatelna rolę odgrywają obciążenia podatkowe.

Przedmiotem niniejszego opracowania jest wskazanie zasad opodatkowania transferu dochodów oraz możliwości optymalizacji podatkowej w tym zakresie.

Transfer dochodów

W związku z różnorodnością systemów podatkowych, jednym z celów przedsiębiorstwa jest optymalizacja podatkowa, która oznacza taki wybór struktury planowanych transakcji względnie czynności prawnej, aby uzyskać zminimalizowanie łącznych obciążeń podatkowych. Do najczęstszych aspektów związanych z optymalizacja podatkową przedsiębiorstwa, należy transfer dochodów pomiędzy spółką-matką, a spółką-córką. Transfer ten najczęściej związany jest z uzyskiwaniem dochodów z następujących źródeł:

• wypłatą dywidendy;
• wypłatą odsetek od różnego rodzaju pożyczek;
• wypłatą należności licencyjnych.

Wypłata należności z tytułu dywidendy.

Obowiązek opodatkowanie dywidendy w przypadku wypłat na rzecz podatników mających w Polsce ograniczony obowiązek podatkowy, reguluje art. 22 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (UPDOP). Zgodnie z tymi artykułami, płatnicy zobowiązani są do pobierania i przekazywania do urzędu skarbowego ryczałtowego podatku w wysokości 19% kwot wypłacanych dywidend.

Istnieje także możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego na mocy art. 22 ust. 4-6 UPDOP pod warunkiem spełnienia następujących wymogów:

• podmiot wypłacający dywidendę jest spółką posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej
• podmiot uzyskujący dochody jest podmiotem posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy na rzecz innego państwa Unii Europejskiej,
• podmiot ten posiada bezpośrednio nie mniej niż 15% udziałów spółki wypłacającej dywidendę
• udziały te, spółka powinna posiadać nieprzerwanie przez minimum dwa lata.

Zwolnienie to wynika z przepisów implementowanej Dyrektywy Rady nr 90/435/EEC z 23 lipca 1990 r. o wspólnym systemie podatkowym w odniesieniu do spółek-matek i spółek-córek różnych państw członkowskich.

Jakkolwiek UPDOP dość szczegółowo rozpatruję kwestię opodatkowania z tytułu dochodu z zysku w osobach prawnych, jednak wyraźnie wskazuje, że decydujące znaczenie mają uregulowania zawarte w umowach w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu.

Należności z tyt. dywidend, obok należności z tyt. odsetek oraz należności licencyjnych należą w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), do kategorii tzw. dochodu biernego (ang. passive income). W ich przypadku mamy do czynienia z opodatkowaniem przychodu, a nie dochodu rozumianego jako przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania.

 Z założeń Konwencji Modelowej OECD w zakresie podatków od dochodu i od majątku wynika, że dochody osiągane przez zakład są wolne od podatku w kraju siedziby, jeśli zostały one opodatkowane w kraju położenia zakładu.

Tę zasadę uwzględnia zawarta przez Polskę i Hiszpanię Umowa z dnia 15.11.1979 r. o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, która przewiduje że „Dywidendy mogą być również opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie i według prawa tego Państwa, w którym spółka wypłacająca dywidendy ma swoją siedzibę; podatek ten nie może jednak przekroczyć:

a) 5% kwoty dywidendy brutto, jeżeli odbiorca jest spółką (inną niż współudział) rozporządzającą bezpośrednio co najmniej 25% kapitału spółki wypłacającej dywidendy;

b) 15% kwoty dywidendy brutto we wszystkich innych wypadkach."

Oznacza to, iż w doniesieniu do dochodów z tytułu dywidend, co do zasady stosuje się przepisy wewnętrzne kraju, z którego dywidenda jest wypłacana. Co za tym idzie w przypadku, gdy spółka wypełnia wszystkie wyżej wymienione warunki uprawniające do zwolnienia z opodatkowania u źródła dochodów z tytułu dywidendy opodatkowanie takie nie wystąpi wcale.

Wypłata należności z tytułu odsetek.

Za odsetki uważa się, wszelkiego rodzaju wynagrodzenie wypłacane z tytułu pożyczonych pieniędzy. Odsetki, podobnie jak to ma miejsce w przypadku innych kategorii dochodu biernego (dywidend i należności licencyjnych), podlegają opodatkowaniu u źródła (withholding tax), czyli że pobór podatku następuje u podmiotu wypłacającego tego rodzaju świadczenia, w momencie ich wypłaty.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 UPDOP podatek dochodowy z tego tytułu wynosi 20% przychodów. Podatek ten jest pobierany przez płatnika, czyli podmiot dokonujący wypłat należności z tytułu odsetek. Artykuł ten (art. 21 ust.2 UPDOP) nakazuje stosowanie powyższej dyspozycji z uwzględnieniem uregulowań zawartych w umowach w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu.

Polsko - Hiszpańska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku wskazuje nieco inną konstrukcję opodatkowania ponieważ stwierdza, że odsetki, „które powstają w jednym z Umawiających się Państw i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane tylko w tym drugim Państwie". Czyli odsetki wypłacane przez podmiot polski do podmiotu hiszpańskiego, nie podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Wypłata należności licencyjnych.

Uregulowania dotycząca wypłacanych należności licencyjnych zawarte są w art.21 UPDOP-u. Zgodnie z tymi uregulowaniami zasadą jest, że należności licencyjne uzyskiwane w Polsce przez osoby podlegające ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, opodatkowane są podatkiem ryczałtowym w wysokości 20%, o ile stosowna umowa zawarta z krajem, na terytorium którego podatnik ma siedzibę, nie stanowi inaczej.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w Madrycie dnia 15.11.1979 r. przewiduje że należności licencyjne przekazywane podmiotom o ograniczonym obowiązku podatkowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą być również na tym terytorium opodatkowane z zastrzeżeniem że podatek pobierany w ten sposób nie może przekroczyć 10% wartości tych należności.

Powyższe podsumowanie ma na celu przybliżenie ogólnych zasad opodatkowania, najczęstszych źródeł problemowych w trakcie transferu środków pieniężnych pomiędzy Polską a Hiszpanią. Nie były brane pod uwagę konkretne sytuacje występujące w życiu gospodarczym, ale zasady wynikające z uregulowań prawnych. W zakresie możliwości zastosowania poszczególnych rozwiązań polecamy kontakt z wyspecjalizowanym doradcami.

Optymalizacja w zakresie opodatkowania transferu dochodów

Obecnie zagraniczni inwestorzy rozpoczynając działalność w Polsce zdecydowanie najchętniej wybierają formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Głównym powodem jest bardzo przejrzysta procedura zakładania i rejestracji oraz możliwość aktywnego funkcjonowania jeszcze przed zakończeniem wszelkich przewidzianych przepisami formalności. Jeśli natomiast przedsiębiorca myśli perspektywicznie i planuje długoterminowo powinien - jeszcze zanim zdecyduje się na pierwszy krok - rozważyć inne interesujące możliwości. Jedną z nich jest dość specyficzna spółka osobowa. Chodzi o spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością & Co. spółkę komandytową lub spółka akcyjna & Co. spółkę komandytową.

Spółka komandytowa to spółka osobowa, prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (zwany komplementariuszem) a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika (zwanego komandytariuszem) jest ograniczona. Ponieważ wspólnikami spółki osobowej mogą być zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne, nic nie stoi na przeszkodzie, aby komplementariuszem była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna. W takim przypadku mamy właśnie do czynienia ze spółką z o.o. (S.A) & Co. spółką komandytową. Komplementariuszem jest tutaj zatem nie osoba fizyczna, ale odpowiednio spółka z o.o. lub spółka akcyjna. W rezultacie odpowiedzialność wszystkich wspólników spółki komandytowej jest ograniczona. Granicę tę wyznaczają kwoty określone dla każdego komandytariusza w rejestrze (lub faktycznie wniesiony przez nich wkład) oraz majątek spółki z o.o. lub S.A..

Komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do wysokości sumy komandytowej, precyzyjnie określonej w rejestrze (chyba, że wniósł wkład większy od sumy komandytowej - wtedy jego odpowiedzialność obejmie także tę nadwyżkę).

Zatem biorąc pod uwagę kryteria pozapodatkowe do zalet sp. z o.o. & Co. sp.k. zaliczyć należy:

• nietypowe w przypadku spółek osobowych ograniczenie osobistej odpowiedzialności wspólników za długi spółki,
• stosunkowo niski wymagany kapitał (dla spółki z o.o. min. 50.000 PLN, minimalna suma komandytowa nie została natomiast określona w przepisach),
• łatwość pozyskiwania kapitału (przede wszystkim poprzez przystępujących do spółki nowych komandytariuszy),
• wystarczająco duża elastyczność tej formy prawnej, umożliwiająca dalszy, dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa w przyszłości.

Jedyną wadą mógłby okazać się dość skomplikowany proces zakładania spółki, gdyby nie fakt, że można liczyć tutaj na fachową pomoc wyspecjalizowanych doradców.

Dużo ważniejsze przy wyborze formy prawnej sp. z o.o. (S.A) & Co. sp. k., przede wszystkim w perspektywie długoterminowej, mogą okazać się jednak kryteria podatkowe. Zalety takiej spółki, właśnie jeśli chodzi o opodatkowanie, najlepiej widoczne są przy porównaniu obciążeń podatkowych na przejrzyście skonstruowanym przykładzie.

Obciążenie podatkowe wypłaconego w całości zysku wyniesie w uproszczeniu:

Ile podatku przy zwykłej spółce z o.o.

Ile podatku przy sp. z o.o. & Co. sp. k. lub S.A & Co. Sp. k

Z przedstawionego zestawienia jasno wynika, iż dla hiszpańskiego przedsiębiorców prowadzących działalność w formie spółki osobowej najbardziej optymalna z podatkowego punktu widzenia jest sp. z o.o. (S.A.) & Co. sp. k. Ta forma prawna pozwala połączyć zaletę ograniczonej odpowiedzialności z opodatkowaniem korzystną, niską stawką podatku dochodowego w wysokości 19% w Polsce, bez konieczności dalszego opodatkowania w Hiszpanii zysków osiągniętych w Polsce.

Należy również podkreślić, iż w przypadku prowadzenia działalności na terytorium specjalnej strefy ekonomicznej wszyscy wspólnicy Sp z o.o. (S.A.) & Co. Sp. k będą mogli korzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Oznacza to, iż od dochodów uzyskiwanych w Polsce nie zapłacą oni podatku ani w Polsce, ani w Hiszpanii.

Ponieważ - jak zauważyliśmy na wstępie - forma spółki komandytowej z komplementariuszem w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ciągle jeszcze nie jest szczególnie rozpowszechniona w Polsce, problemy czysto formalne nie należą do rzadkości. Są to przede wszystkim trudności w ustaleniu właściwości miejscowej organów podatkowych dla poszczególnych podatników (będących wspólnikami spółki komandytowej) jak i luki w przepisach dotyczących rejestracji. Jak dotąd bowiem polskie przepisy wewnętrzne regulujące kwestię rejestracji podatników nie uwzględniają zakładu w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Tego typu niespodzianek najłatwiej uniknąć korzystając z profesjonalnego doradztwa.

Nawet wtedy, gdy weźmie się pod uwagę wszystkie mogące się pojawić trudności, forma spółki komandytowej z komplementariuszem w postaci spółki z o.o. jest bez wątpienia godna polecenia. Istotnym elementem przygotowań do nowej inwestycji lub też do przekształcenia formy istniejącej już działalności powinno być zapewnienie sobie odpowiedniego doradztwa. Konieczność skorzystania z fachowych usług wynagrodzą z nawiązką oszczędności, jakie w dłuższej perspektywie da się osiągnąć prowadząc działalność w formie sp. z o.o. & Co. sp. k. w Polsce. Tego typu rozwiązanie powinno zainteresować przede wszystkim udziałowców, gdyż to właśnie oni mają szansę najwięcej zaoszczędzić, mając jednocześnie możliwość przeznaczenia większych środków na rozwój swoich przedsiębiorstw.

Podsumowanie

W zależności od rodzaju i dochodowości planowanej inwestycji istnieje możliwość takiego ułożenia struktury kapitałowej lub finansowej przedsiębiorstwa by łączna kwota opodatkowania dochodu była jak najniższa. Optymalizacja taka powinna zostać dokonana jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji, gdyż późniejsze zmiany struktury wiążą się ze znacznymi kosztami oraz problemami natury prawnej. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią celem przygotowania szczegółowych strategii podatkowych.