NORMALIZACJA PRODUKTÓW POLSKICH NA RYNKU HISZPAŃSKIM
W Hiszpanii istnieje szereg instytucji, których zadaniem jest zagwarantowanie, że produkty przywożone do Hiszpanii są przystosowane do rynku. Najważniejsze z nich to:
Jednostka zajmująca się organizacją certyfikacji, homologacji, akredytacji oraz inspekcji produktów wytwarzanych, komercjalizowanych i używanych w Hiszpanii o nazwie KRAJOWE STOWARZYSZENIE AKREDYTACYJNE (ENTIDAD NACIONAL DE ACREDITACIÓN - ENAC), z siedzibą w Madrycie (28016) przy ul. Serrano 240, (http://www.enac.es/ - również w wersji angielskiej ). Jest to stowarzyszenie prywatne, niezależne i niekomercyjne, które koordynuje i zarządza na terenie państwa hiszpańskiego systemem ewaluacji zgodnie z kryteriami ustalonymi przez Unię Europejską (EN 44003 i EN 45010) i bierze aktywny udział we wszystkich odnośnych organizacjach międzynarodowych takich jak:
-
EA (European Cooperation for Accreditation), w której skład wchodzą instytucje akredytacyjne laboratoriów i instytucji certyfikacyjnych i kontrolnych uznawane w kraju, w Unii Europejskiej i w EFTA.
-
ILAC (International Laboratories Accreditation Corporation)
-
IAF (International Accreditation Forum), w którego skład wchodzą instytucje akredytacyjne i certyfikacyjne z całego świata.
-
ENAC podpisało wszystkie Porozumienia Wielostronne (MLA) istniejące w ramach European Cooperation for Accreditation dotyczące badań, kalibracji, certyfikacji systemów jakości, certyfikacji systemów zarządzania środowiskowego produktami oraz certyfikacji osób i inspekcji.
ENAC akredytuje odpowiednie organizmy do wydawania certyfikatów i przeprowadzania homologacji. Przeprowadzając akredytację ENAC stwierdza formalnie kompetencje danej organizacji do prowadzenia określonej działalności certyfikacyjnej lub homologacyjnej. Te certyfikacje mogą być niezbędne w celu spełnienia wymogów prawnych, to znaczy, że istnieje pewna norma określająca tę konieczność. Mogą być zupełnie dobrowolne ze strony zainteresowanych branż przemysłu gwarantujących w ten sposób podstawowy poziom techniczny swoich produktów zarówno wobec konkurencji jak i konsumentów. Dodatkową zaletą przeprowadzenia certyfikacji danego produktu w jednym z krajów UE jest możliwość wolnego obiegu w pozostałych państwach Unii Europejskiej bez potrzeby poddawania go powtórnym badaniom, inspekcjom, certyfikacjom, itp.
Instytucje akredytowane, mogące być osobami prawnymi powołanymi w celu osiągnięcia zysku, innymi słowy spółkami handlowymi, podlegają okresowym kontrolom i inspekcjom w celu zagwarantowania najwyższej wiarygodności wydawanych przez nie certyfikatów.
Tak więc użytkownik, również przedsiębiorstwo polskie, chcąc uzyskać certyfikację lub homologację dla swojego produktu, bez względu na to czy jest to podyktowane normami prawnymi czy też tylko w celu określenia jakości wobec rynku, powinno podjąć następujące kroki:
-
W zależności od typu produktu, należy poddać go inspekcji odpowiedniej instytucji akredytowanej przez ENAC. Lista firm zajmujących się wydawaniem certyfikatów jest dostępna w ENAC, na jego stronie web. Zainteresowany może też udać się wprost do któregokolwiek laboratorium analiz, pomiarów i kontroli które udokumentuje swoją przynależność do ENAC.
-
Po przedstawieniu koniecznych dokumentów oraz uiszczeniu wymaganych opłat zostanie wydany zainteresowanemu stosowny certyfikat do przedstawienia odpowiednim Instytucjom Publicznym, przedsiębiorstwom lub użytkownikom.
Przykładem przdsiębiorstwa akredytowanego przez ENAC jest AENOR.
AENOR zajmuje się rozwojem normalizacji i certyfikatów we wszystkich sektorach przemysłu i usług.
Celem działania jest dążenie do poprawy jakości i kompetencji przedsiębiorstw a także ochrona środowiska.
Został powołana przez Ministerstwo Przemysłu i Energii 26 lutego 1986 roku na podstswie Dekretu Królewskiego 1614/1985 jako instytucja ds. normalizacji i wydawania certyfikatów DK 2200/1995 zgodnie z Ustawą 21/1992 w sprawie przemysłu.
PATENTY: Ustawa 11/1986 o Patentach z dnia 20 marca 1986 roku i komunikat zamieszczony w Monitorze Urzędu Własności (Boletín Oficial de la Propiedad) z dnia 16 marca 1991 regulują procedurę przyznawania patentów w Hiszpanii. Najczęściej występują dwa typy patentów:
-
Patent na Wynalazek - dotyczy wynalazków o zastosowaniu przemysłowym
-
Modele użyteczne - dotyczą konkretnych urządzeń, którym wynalazca nadaje określony kształt, strukturę i wzbogaca o elementy korzystniejsze od dotychczas istniejących zarówno dla użytkowników jak i dla producentów.
Dzięki zunifikowanemu systemowi, ustalonemu przez EUROPEJSKĄ KONWENCJĘ PATENTOWĄ, która obowiązuje w Hiszpanii od 1 października 1986 r, można występować o patent ważny aż w 22 krajach europejskich, przedstawiając podanie tylko w jednym z nich i tylko w jednym języku, z zachowaniem 20 letniej ważności. Takie patenty posiadają znacznie większą moc niż uznawane tylko na skalę krajową ze względu na szczegółowe analizy jakim są poddawane. Można się również uciec do traktatu o współpracy w dziedzinie Patentów PCT uznawanego przez większość krajów rozwiniętych.
ZNAKI FIRMOWE: W przypadku znaków obowiązuje Ustawa 32/1988 z dnia 10 listopada, uaktualniona Ustawą 17/2001 z 7 grudnia o znakach firmowych. Zgodnie z tą ustawą wyróżniamy następujące typy znaków:
Znak firmowy jest to określona forma materialna pozwalająca odróżnić na rynku produkty lub usługi danej firmy od innych.
-
Nazwa firmowa będzie nazwą jednostek, spółek bądź przedsiębiorstw zajmujących się prowadzeniem jakiejkolwiek działalności handlowej lub przemysłowej .
-
Logo firmy dzięki któremu jest identyfikowana przez klientów.
Od 1 stycznia 1996 roku można wystąpić o UNIJNY ZNAK FIRMOWY do Urzędu Regulacji Rynku z siedzibą w Alicante. Jest to jedyna możliwość uzyskania znaku firmowego uznawanego na całym obszarze Unii Europejskiej.
PRAWA AUTORSKIE: Królewski Dekret Ustawodawczy (Real Decreto Legislativo) 1/1996 z 12 kwietnia uwzględnia i reguluje istniejące dyspozycje prawne dotyczące Własności Intelektualnej. Rejestr Własności Intelektualnej jest jedynym urzędem w całej Hiszpanii i podlega bezpośrednio Ministerstwu Kultury. W urzędzie tym mogą zostać zarejestrowane wszelkie dzieła oryginalne, artystyczne lub naukowe, np:
-
Książki, foldery, przemówienia, wykłady
-
Utwory muzyczne
-
Sztuki teatralne
-
Dzieła audiowizualne i filmowe
-
Dzieła plastyczne (rzeźby, malarstwo, rysunki, szkice, komiksy)
-
Projekty, plany, makiety instalacji inżynieryjnych i architektonicznych
-
Programy komputerowe
-
Dzieła fotograficzne
-
Grafiki, mapy i plany topograficzne lub naukowe
-
Kolekcje, które ze względu na zestawienie bądź wybór poszczególnych elementów stanowią własność intelektualną
-
Dzieła pochodne, tłumaczenia i adaptacje, aranżacje muzyczne, streszczenia i wypisy
WZORCE I RYSUNKI PRZEMYSŁOWE: Podlegają Statutowi Własności Przemysłowej z 1929 r. oraz Ustawą 20/2003 z 7 lipca w sprawie Ochrony Prawnej Projektu Przemysłowego i są określone w następujący sposób:
-
Wzorzec Przemysłowy - przedmiot mogący służyć jako wzór do produkcji, zaopatrzony w odpowiedni opis jego budowy, kształtu, zdobnictwa lub wyglądu.
-
Rysunek Przemysłowy - wszelki układ czy też zbiór linii lub kolorów możliwy do zastosowania komercyjnego w celu ozdobienia danego produktu.
W Ustawie 20/1987 ustalone zostały opłaty, które powinni uiścić wnioskodawcy i koncesjonariusze patentów europejskich za czynności dokonane w Rejestrze Własności Przemysłowej.
Ostatnio uchwalono Ustawę 19/2006 z 5 czerwca, która rozszerza zakres ochrony własności intelektualnej i przemysłowej oraz ustala normy procesowe, które mają na celu ułatwienie wdrożenia regulacji unijnych.
W sprawie zadośćuczynienia szkody, która wynikła z powodu naruszenia prawa własności intelektualnej nowa ustawa przewiduje dwa sposoby wyliczania wysokości odszkodowania. Pierwszy z nich bierze pod uwagę negatywne skutki materialne oraz szkody moralne. Wysokość tego odszkodowania wynosiłaby tyle ile wynikałoby z wysokości wynagrodzenia jakie otrzymałby poszkodowany, gdyby zwrócono sie do niego o pozwolenie na użycie jego własności intelektualnej lub przemysłowej. Oprócz tego doliczałoby sie koszty dochodzenia, które musiałby ponieść poszkodowany w celu udowodnienia przestępstwa.
Inna poprawka w tych ustawach dotyczy poszerzenia zakresu wystąpień poszkodowanego, właściciela własności intelektualnej lub przemysłowej w sprawie w której dokonano przestępstwa, do organów sądowych na koszt przestępcy w celu powizięcia odpowiednich środków, które zapobiegłyby nowym wykroczeniom. Poszkodowany właściciel własności intelektualnej lub przemysłowej której dotyczy wykroczenie, również ma prawo do wszczęcia postępowania mającego na celu przerwanie nielegalnej działalności i podjęcie kroków zapobiegawczych przeciw pośrednikom z któych usług korzystały osoby trzecie w celu popełnienia wykroczenia.
Nowe opracowanie art.132 tekstu Ustawy o własności intelektualnej aprobowanej Dekretem królewskim 1/1996 z 12 kwietnia, jest zgodne z wymogiem ustalenia na korzyść właścicieli innych praw własności intelektualnych domniemania podobnego do ustalonego na korzyść właścicieli praw autorskich w Układzie z Berna i w punkcie 1 art.6 tekstu poprawionego Ustawy o własności intelektualnej.