1. FORMY DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ
Dla wszystkich zamieszkałych na terytorium ES, nie rezydentów, zajmujących się prowadzeniem działalności ekonomicznej, wprowadzono obowiązek posiadania dokumentu "NIE" (Número de Identificación de Extranjeros).
"NIE" - jest numerem identyfikacyjnym wystawionym przez Komendę Główną Policji osobom, które przebywają na terytorium Hiszpanii z powodów zawodowych, zarobkowych lub społecznych. Istnieje możliwość wyrobienia dokumentu NIE w Konsulatach Królestwa Hiszpanii lub w Hiszpanii, poprzez upoważnione biura Dyrekcji Generalnej Policji. Proces przyznawania dokumentu NIE trwa około dwóch tygodni. . Szczegółowe infroamcje oraz wzory można uzyskać na stronie internetowej: www.mir.es/SGACAVT/extranje/
- Działalność prowadzona przez osoby fizyczne
Osoby fizyczne mogą prowadzić trzy formy działalności: indywidualną, Wspólnotę Mienia i Spółkę Cywilna. Wspólną cechą wszystkich trzech form jest to, że nie mają obowiązku wniesienia minimum kapitałowego i odprowadzają podatek dochodowy od osób fizycznych - I.R.P.F. (Impuesto Rendimiento Personas Físicas). Do założenia firmy w pierwszym przypadku wystarczy jedna osoba, natomiast dla pozostałych form co najmniej dwie. Największym ryzykiem tego rodzaju działalności gospodarczej jest odpowiedzialność nieograniczona właścicieli (w przypadku strat odpowiadają całym swoim majątkiem, aktualnym i przyszłym).
- Działalność prowadzona przez osoby prawne
Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością - Sociedad Limitada (S.L.) i Spółka Akcyjna - Sociedad Anónima (S.A.) są najczęściej spotykanymi formami działalności gospodarczej.
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ może założyć jedna lub wiele osób. Jej minimalny kapitał wynosi 3.006 € i właściciele mają obowiązek wyłożyć w.w. kwotę w całości i zdeponować w banku hiszpańskim. Spółka odprowadza podatek dochodowy od osób prawnych (Impuesto sobre Sociedades), a odpowiedzialność wspólników ogranicza się do wysokości wniesionego kapitału. To najlepsza forma działalności dla małych i średnich przedsiębiorstw ze względu na elastyczność, mniejsze koszty i formalności, a także możliwość zmiany na inny typ spółki, gdyby zaszła taka potrzeba.
SPÓŁKA AKCYJNA. Ta forma prawna jest zalecana dla średnich i dużych przedsiębiorstw. Do jej założenia wymagane jest co najmniej trzech wspólników i kapitał minimalny w wysokości 60.102 € (z obowiązkiem wyłożenia co najmniej 25% tej sumy). Taka spółka ma obowiązek odprowadzania podatku od spółek a odpowiedzialność jej wspólników ogranicza się do wysokości wniesionego kapitału. Jeśli firma ma zamiar funkcjonować na giełdzie, jako bank lub emitować obligacje, założenie tego typu spółki jest nieodzowne i wymaga zaangażowania ekspertów i audytorów.
Poza wyżej wymienionymi formami spółek, wymagającymi dwóch lub więcej wspólników, istnieją również Sociedades irregulares o imperfecta, które prowadząc działalność o charakterze przedsiębiorstwa, nie spełniają warunków które powinny spełniać spółki handlowe. Do tej grupy należą spółki cywilne i spółki własnościowe prowadzące działalność handlową.
Spółkami pozbawionymi osobowości prawnej są takie, które nie spełniając warunków wymaganych od spółek handlowych, nie posiadają własnej osobowości prawnej niezależnej od wchodzących w jej skład członków i nie są uznawane jako spółki handlowe: podlegają bezpośrednio prawom cywilnym.
Charakterystyka spółek własnościowych:
- powstają na zasadzie umowy zawartej pomiędzy założycielami dotyczącej wspolnej własności lub prawa.
- umowa może być ale nie musi aktem notarialnym, ale w przypadku wniesienia wkładu w postaci nieruchomości lub nabytych praw wymagane jest sporzadzenie aktu notarialnego.
- Nie posiada własnej osobowości prawnej niezależnej od jej członków
- nie ma określonego minimum członkow
- nie jest wymagany wkład minimalny, stanowic go może dobro o dowolnym charakterze
- odpowiedzialność członków wobec osób trzecich jest nieograniczona.
Charakterystyka spółek cywilnych:
Powstają na podstawie umowy zawartej pomiędzy dwiema lub większą ilościa osób, które wnoszą swój wkład w postaci pieniędzy, dóbr lub pracy w celu wspolnego podziału zysków.
Najważniejsze cechy takich spółek:
- spółki cywilne nie posiadają własnej osobowości prawnej niezależnej od jej członków
- powstają na zasadzie umowy która może ale nie musi być aktem notarialnym, ale w przypadku wniesienia nieruchomości lub nabytych praw wymagane jest sporządzenie aktu notarialnego.
- kapitał składa się z wkładu członków który może być w postaci pieniędzy, dóbr lub pracy
- minimalna ilość członków to 2 osoby
- odpowiedzialność członków jest nieograniczona
- Zyski lub straty rozdzielane są pomiędzy członków zgodnie z zawartą przez nich umową.
Istnieją również SPÓŁKI WIELOOSOBOWE - SOCIEDADES COLECTIVAS z nieograniczona odpowiedzialnością, SPÓŁKI KOMANDYTOWE - SOCIEDADES COMANDITARIAS, zwykłe lub akcyjne. Istnieje również SPÓŁKA PRACOWNICZA - SOCIEDAD LABORAL, akcyjna lub z ograniczoną odpowiedzialnością, charakteryzująca się tym, że ponad 50% kapitału należy do jej pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony.
- SPÓŁKI HANDLOWE SPECJALNE
Innym rodzajem spółki jest Spółdzielnia - SOCIEDAD COOPERATIVA, podlegająca specjalnym przepisom podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych. Istnieje również SPÓŁKA GWARANCJI WZAJEMNEJ - SOCIEDAD DE GARANTÍA RECÍPROCA, z minimalnym kapitałem wynoszącym 1.803.037 € i mająca co najmniej 150 wspólników.
Spółki typu venture capital (kapitał ryzyka) z kapitałem minimalnym 1.200.000 euro to takie jednostki finansowe, których głównym celem jest czasowy udział w kapitale przedsiębiorstw nie finansowych i bez nieruchomości, które w momencie przejęcia udziałów nie są notowane na rynku giełdy papierów wartościowych ani na żadnym innym o podobnym charakterze w Unii Europejskiej.
Istnieje możliwość inwestycji w papiery wartościowe przedsiębiorstw, których aktywa stanowią ponad 50% nieruchomości pod warunkiem, że co najmniej 85% wartości księgowej tych przedsiębiorstw jest wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej. Ramy prawne ustalone są przez najnowsza Ustawę 25/2005 z 25 listopada (BOE 282 z 25 listopada 2005) .
Fundusze Kapitału Ryzyka są również regulowane Ustawą 25/2005. Ich majątek jest wyodrębniony i nie posiada osobowości prawnej, ze wstępną sumą minimalną w wysokości 1.650.000 euro. Majątek należy do grupy inwestorów, których reprezentuje i spółka zarządzająca z prawem zwierzchnictwa.
SPÓŁKI RYZYKA KAPITAŁOWEGO - SOCIEDADES DE CAPITAL-RIESGO (o kapitale minimalnym w wysokości 1.202.025 €), GRUPY ZYSKU EKONOMICZNEGO - AGRUPACIONES DE INTERÉS ECONÓMICO (bez minimum kapitałowego), SPÓŁKI INWESTYCYJNE - SOCIEDADES DE INVERSIÓN MOBILIARIA, (kapitał minimalny również w wysokości 1.202.025 €) wymagają uprzedniego zezwolenia administracyjnego i konieczne jest przedstawienie i zatwierdzenie projektów ich statutów oraz dokonanie wpisów do odpowiednich Rejestrów (Ustawa nr 20/1998 z 1 lipca 1998r. w sprawie reformy prawnej i fiskalnej instytucji inwestycji grupowych).
SOCIEDAD LIMITADA NUEVA EMPRESA (SLNE):Po rekomendacjach UE dla ułatwienia i polepszenia warunków tworzenia nowej firmy, ukazała się ustawa 7/2003 o SLNE. Stworzono możliwość utworzenia nowej spółki w 1 dzień, dzięki potwierdzonym przez notariusza dokumentom elektronicznym, poprzez wpis do Rejestru Handlowego wykorzystując podpis elektroniczny.
Charakterystyka SLNE:
- Wspólnikami mogą być tylko osoby fizyczne,
- Przy zakładaniu spółki, liczba wspólników nie może przekraczać 5 osób,
- Nie można być jednocześnie wspólnikiem 2 różnych spółek (przy zakładaniu),
- Nie jest wymagane prowadzenie rejestru wspólników,
- W nazwie musi znajdować się imie i nazwisko jednego z założycieli oraz rozszerzenie SLNE
- Można zmieniać nazwę spółki,
- Spółka musi posiadać jasno określony cel społeczny,
- Minimalny kapitał zakładowy wynosi 3.012 euro, maksymalny 120.202 euro,
- Kapitał akcyjny spółki będzie wypłacany tylko w formie gotówki,
- Jeżeli zostanie przekroczony limit kapitału zakładowego SLNE należy zamienić na Sp.z.o.o ,
- SLNE powstaje na podstawie dokumentu elektronicznego (DUE),
- Wymaga się wpisu spółki w Rejestr Handlowy i potwierdzenie przez notariusza
Pierwszą formalnością jest otrzymanie zaświadczenia imiennego spółki (Certificación Negativa del Nombre), które potwierdza, że w Hiszpanii nie istnieje żadna inna firma o tej samej nazwie. Takie zaświadczenie wydaje Centralny Rejestr Handlowy. Zaleca się zaproponowanie trzech nazw, aby nie trzeba było składać wniosku kilka razy.
Po otrzymaniu zaświadczenia potwierdzającego nazwę firmy i ustaleniu siedziby na terytorium Hiszpanii należy otworzyć konto i zdeponować w banku hiszpańskim kapitał spółki. Zaświadczenie z banku i projekt statutu należy złożyć w biurze notarialnym, które sporządzi umowę założenia spółki. Po otrzymaniu odpisu dokumentu należy zapłacić podatek - Impuesto sobre Operaciones Societarias, w wysokości 1% kapitału spółki oraz wpisać spółkę do Rejestru Handlowego właściwego ze względu na siedzibę spółki. Od tego momentu spółka nabiera pełnej mocy prawnej. Nowo zarejestrowana firma otrzymuje numer identyfikacji podatkowej (NIF) - Número de Identificación Fiscal (NIF)
Po założeniu spółki należy również dopełnić następujących formalności:
- Uzyskać ZEZWOLENIE URZĘDU MIASTA NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI - LICENCIA MUNICIPAL DE APERTURA, które zaświadcza, że działalność gospodarcza spółki jest zgodna z normami przewidzianymi przez plany urbanistyczne miasta. W przypadku, kiedy zachodzi konieczność przebudowy lokalu, hali, budynku, itp., niezbędne jest uzyskanie ZEZWOLENIA NA WYKONANIE ROBÓT - LICENCIA MUNICIPAL DE OBRAS.
- Dokonać wpisów do REJESTRÓW - INSCRIPCIONES REGISTRALES. W razie zakupu nieruchomości i założenia lub kancelacji hipoteki na tę nieruchomość, lub też dokonania jakiegokolwiek aktu przekazania własności, należy dokonać wpisu do REJESTRU NIERUCHOMOŚCI - REGISTRO DE LA PROPIEDAD INMOBILIARIA. Jeśli firma będzie prowadziła działalność przemysłową, obowiązana jest zgłosić ten fakt w Rejestrze Przemysłowym - Registro Industrial. Poleca się zastrzeżenie nazwy firmowej, logo i pozostałych znaków identyfikacyjnych w odpowiednich rejestrach.
- Dokonać odpowiednich zgłoszeń ROZPOCZĘCIA DZIAŁALNOSCI GOSPODARCZEJ PODLEGAJĄCEJ OPODATKOWANIU (DECLARACIÓN CENSAL DE COMIENZO DE ACTIVIDAD i IMPUESTO SOBRE ACTIVIDADES ECONÓMICAS). Zarówno spółki jednoosobowe jak i wieloosobowe zobowiązane są do posiadania Numeru Identyfikacji Podatkowej -N.I.F (wzór druku 036 i 037 do uzyskania na stronie www.aeate.es/aeates.html?https://aeat.es/iex036ihtml.
- Zgłosić działalność w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych -TESORERÍA GENERAL DE LA SEGURIDAD SOCIAL http://www.seg-social.es/ (instytucja odpowiadająca polskiemu ZUS-owi), aby otrzymać numer identyfikacyjny ubezpieczenia. Dla przedsiębiorców prowadzących działalność indywidualną przewidziany jest specjalny tryb ubezpieczenia. (RÉGIMEN ESPECIAL DE AUTÓNOMOS - ubezpieczenie osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek). Należy również zarejestrować nowozatrudnionych pracowników już w dniu podpisania umowy o pracę. Każda firma zobowiązana jest założyć i zalegalizować tzw. Księgę Wizyt - LIBRO DE VISITAS kontrolowaną przez Inspektorów zakładu ubezpieczeń społecznych.
- Filie spółek polskich w Hiszpanii
Zarówno prawo hiszpańskie jak polska Ustawa o Prowadzeniu Działalności Gospodarczej z 19 listopada 1999 roku zezwalają na otwieranie filii polskich przedsiębiorstw.
W takim przypadku należy dokonać wpisu w odpowiednim Rejestrze Handlowym, informując, że nie chodzi o zagraniczną firmę a jedynie oddział danej firmy na terenie Hiszpanii. Należy przedstawić dokumenty, przetłumaczone i zalegalizowane, potwierdzające istnienie spółki polskiej, jej aktualny statut, skład zarządu i umowę o założeniu filii. Przedstawienie zaświadczenia o nie istnieniu firmy o tej samej nazwie na terenie Hiszpanii nie jest potrzebne.
Po zarejestrowaniu filii, należy rozpocząć prowadzenie księgowości (z uwagi na to, że filia będzie prowadziła stałą działalność na terenie Hiszpanii) i składanie deklaracji podatkowych. Filie polskich firm muszą również składać corocznie swoje rozliczenia w Rejestrze Handlowym bez obowiązku tłumaczenia ich na język hiszpański.
Filie nie posiadają osobowości prawnej i działają zawsze jako oddziały firmy macierzystej. Dyrektor filii występuje jako pełnomocnik firmy polskiej a nie jako reprezentant filii. W kwestiach związanych z budową, przebudową lokalu/budynku, podatkowych i ubezpieczeniowych filia podlega prawu hiszpańskiemu.
